Website นี้ย้ายมาจาก www.geocities.com/poompae หรือ poompae.com เดิม และ Website นี้ได้การสนับสนุนโดย   คลินิกภูมิแพ้ Allergy Care Clinic อยู่ในห้าง BIG-C สาขาสะพานควาย ชั้น B (ข้าง รพ.เปาโล และ สถานี BTS สะพานควาย)  โทร 0-2616-7121-2, 081-467-5500

 

           

ภาพมาจาก: www.carlebloomington.com, www.communitynews.ca, www.admin.state.nh.us, www.canadianfamily.ca,

โรคภูมิแพ้ (Allergy)
    

โรคภูมิแพ้ทางจมูก (allergic rhintis, hay fever) จะมีอาการของหวัดเรื้อรัง 
โรคภูมิแพ้ทางตา (allergic conjunctivitis) จะมีอาการของคันตา ตาแดง
โรคภูมิแพ้ทางหลอดลม (allergic asthma) จะมีอาการของหืดหอบ
โรคภูมิแพ้ทางผิวหนัง (allergic dermatitis)จะมีอาการของผื่นคันเรื้อรัง ลมพิษ (uritcaria)
โรคภูมิแพ้ชนิดช็อค (anaphylaxis) จะมีอาการผื่นลมพิษมักจะมีอาการบวมร่วมด้วย มีหลอดลมตีบเกิดอาการหอบหืด กล่องเสียงบวมเสียงแหบหายใจไม่ออก และมักจะมีอาการช็อค ความดันโลหิตลดต่ำ และอาจเสียชีวิตได้

• โรคภูมิแพ้ที่พบบ่อยที่สุดคือ โรคภูมิแพ้ทางจมูก (Allergic rhinitis) ซึ่งพบประมาณ 20% ในผู้ใหญ่ (2 ใน 10 ราย) และ 40% ในเด็ก (4 ใน 10 ราย)
• โรคภูมิแพ้ที่พบบ่อยรองลงมา คือ โรคหืด ในผู้ใหญ่พบได้ประมาณ 5% ในเด็กพบได้ประมาณ 13% นั่นคือ ประมาณว่า 1 ใน 10 ของเด็กในไทย เป็นโรคหืด
• โรคภูมิแพ้ที่พบบ่อยอันดับ 3 คือ ลมพิษ ท่านควรทราบว่า ลมพิษเรื้อรังส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากภูมิแพ้
• โรคภูมิแพ้อื่นๆที่พบไม่บ่อยนัก ได้แก่ โรคภูมิแพ้ทางผิวหนัง โรคภูมิแพ้ทางตา โรคแพ้อาหารและแพ้ยา

      

ภาพนี้มาจาก: www.abc.net.au, www.nlm.nih.gov

 โปรดลองสำรวจดูซิครับว่า ท่านหรือคนที่ท่านรัก  มีอาการสงสัยโรคภูมิแพ้หรือไม่?

 โรคภูมิแพ้ทางจมูก จะมีอาการของหวัดเรื้อรัง
 โรคภูมิแพ้ทางตา จะมีอาการของคันตา ตาแดง
โรคภูมิแพ้ทางหลอดลม จะมีอาการของหืดหอบ
 โรคภูมิแพ้ทางผิวหนัง จะมีอาการของผื่นคันเรื้อรัง  ลมพิษ
โรคภูมิแพ้ชนิดช็อค จะมีอาการผื่นลมพิษมักจะมีอาการบวมร่วมด้วย มีหลอดลมตีบเกิดอาการหอบหืด กล่องเสียงบวมเสียงแหบหายใจไม่ออก และมักจะมีอาการช็อค ความดันโลหิตลดต่ำ และอาจเสียชีวิตได้

ท่านถามเราตอบ    โดย ศาสตราจารย์ นพ. เกียรติ รักษ์รุ่งธรรม

โรคภูมิแพ้ คืออะไร ?
โรคภูมิแพ้ เป็นโรคที่เกิดจากร่างกาย ของเรามีปฏิกิริยา ตอบโต้กับสิ่งต่าง ๆ ในสิ่งแวดล้อม แตกต่างไปจากคนปกติทั่วไป กล่าวคือ ร่างกายของคน ที่เป็นโรคภูมิแพ้ แทนที่จะสร้างภูมิต้านทานโรค กลับไปสร้าง ภูมิชนิดที่ ก่อให้เกิด อาการภูมิแพ้แทน ภูมิชนิดนี้ เรียกว่า ไอ-จี-อี หรือ IgE สารที่กระตุ้นให้เกิดภูมิแพ้ เราเรียกว่า สารก่อนภูมิแพ้ อันได้แก่ ฝุ่นบ้าน ไรฝุ่น เกสรดอกหญ้า ฝุ่น ซากแมลงสาบ และขนแมว ขนสุนัข เป็นต้น 

โรคภูมิแพ้ มีกี่ชนิด ?
โรคภูมิแพ้ มีหลายชนิด ได้แก่ ภูมิแพ้ทางระบบทางเดินหายใจ ประกอบด้วย โรคภูมิแพ้ทางจมูก และโรคหืด ภูมิแพ้ทางผิวหนัง ภูมิแพ้ทางตา ภูมิแพ้แบบรุนแรงอาจถึงช็อคได้ (เรียกว่าภาวะช็อคจากภูมิแพ้) 

คนไทยเป็นโรคภูมิแพ้ มากน้อยแค่ไหน ? & โรคภูมิแพ้อะไรที่พบมากที่สุด ?

โรคภูมิแพ้ทางจมูกเป็นโรคที่พบบ่อยที่สุด  จากการวิจัยของนักวิชาการ พบว่า ผู้ใหญ่ไทย  10 คน มีโอกาสเป็นภูมิแพ้ทางจมูก 2 คน (20%) ในขณะที่เด็กไทย 10 คนจะเป็นโรคภูมิแพ้ทางจมูก 4 คน (40%) ดังนั้นหากประมาณจากประชากรไทยทั้งประเทศประมาณ 66 ล้านคน เชื่อว่ามีคนไทยกว่า 10 ล้านคนมีอาการหวัดเรื้อรังจากโรคภูมิแพ้ จึงไม่แปลกใจว่าตัวคุณเองหรือญาติ หรือคนที่คุณรู้จักคนใดคนหนึ่งอาจมีอาการของโรคภูมิแพ้ทางจมูกได้

โรคภูมิแพ้ที่พบบ่อยเป็นอันดับ 2 คือ โรคหืด ผลการวิจัยพบว่า คนไทยไม่ว่าเด็กหรือผู้ใหญ่ มีปํญหาจากโรคหืดประมาณ 1 ใน 10 คน หรือ 10 % ดังนั้นจึงเชื่อได้ว่ามีคนไทยกว่า 5 ล้านคนมีหรือเคยมีอาการของโรคหืดอนึ่ง มีข้อสังเกตว่า คนทั่วโลกรวมทั้งคนไทยเป็นโรคภูมิแพ้ เพิ่มขึ้นใน 5-10 ปีที่ผ่านมา 

โรคภูมิแพ้อะไรบ้างที่ถ่ายทอดทางกรรมพันธ์ ?
โรคภูมิแพ้ที่ถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ มีอยู่ 3 โรค คือ ภูมิแพ้ทางจมูก โรคหืด หรือภูมิแพ้ทางผิวหนัง โปรดสำรวจดูซิครับว่าคุณมีญาติสายตรง เช่นคุณพ่อ -คุณแม่ พี่น้องแท้ๆของคุณ มีอาการของโรคภูมิแพ้อย่างใดอย่างหนึ่งเหล่านี้หรือไม่ ทั้งพบว่า ถ้าหากคุณพ่อ –คุณแม่เป็นโรคภูมิแพ้ คุณมีอากาส 30% ที่เป็นโรคภูมิแพ้อย่างใดอย่างหนึ่งหรือมากกว่า 1 โรคได้ แต่ในกรณีที่คุณพ่อ –คุณแม่เป็นโรคภูมิแพ้ทั้ง 2 คน คุณมีอากาสสูงถึง 60% ที่จะเป็นโรคภูมิแพ้ อย่างไรก็ตามยังมีปัจจัยอื่นประกอบด้วย ที่สำคัญที่สุดคือ สิ่งแวดล้อม ถ้ามีสารก่อภูมิแพ้มากและสารระคายเองมากโอกาสจะมีอาการจะเพิ่มมากขึ้น 

โรคภูมิแพ้ทางจมูก มีอาการยังไงได้บ้าง ?
อาการของโรคภูมิแพ้ทางจมูก พอจะแบ่งออกเป็น 4 รูปแบบหลัก ๆ ดังนี้
1.   อาการจามน้ำมูกไหล เป็นอาการที่เจ้าตัวและญาติหรือเพื่อนฝูงคงบอกได้ไม่ยากว่าน่าจะเป็นภูมิแพ้ เพราะเป็นอาการที่ชัดเจนทางจมูก ส่วนใหญ่มักจะมีอาการคันจมูก คันหัวตา จามเป็นชุด ๆ และน้ำมูกใส ๆ ไหลร่วมด้วย
2.   อาการคัดแน่นจมูก ในกรณีนี้เจ้าตัวก็พอสังเกตได้ว่าตัวเองมีปัญหาทางจมูก เพราะมีอาการคัดแน่นทางจมูกชัดเจน
3.   อาการแบบผสม คือมีทั้งจามน้ำมูกไหล และคัดแน่นจมูกพบในคนไทยมากกว่าในชาวตะวันตก
4.   อาการแทรกซ้อนอันเป็นผลจากเยื่อจมูกบวมมาก มักเป็นอาการนอกเหนือจาก 3 ขัอแรก และมักเป็นอาการที่เจ้าตัว หรือแม้แต่แพทย์ที่ไม่เชี่ยวชาญมักนึกไม่ถึงว่าจะ เกี่ยวข้องกับโรคทางจมูกซึ่งมักจะไม่ได้รับการวินิจฉัยว่า เป็นภูมิแพ้ทางจมูกอาการเหล่านี้ ได้แก่ 
  1) ไอเรื้อรังหลังมีไข้หวัด   (เพราะเยื่อจมูกจะยุบบวมช้ากว่าคนอื่นๆ ทำให้มีเสมหะซึมลงคอ)
  2) ปวดศีรษะเรื้อรัง อาจปวดคล้ายไมเกรน (เป็นเพราะเยื่อจมูกบวมรูเปิดของโพรงไซนัสอุดตัน เป็นผลให้ความดันในโพรงไซนัสเพิ่มขึ้นและเกิดอาการปวดศีรษะ การปวดมักเป็นที่กระบอกตา หน้าผาก และอาจปวดร้าวไปท้ายทอย ชอบเป็นสลับข้าง จึงมีอาการคล้ายกับไมเกรนได้)
  3) หายใจไม่อิ่ม (เป็นเพราะเยื่อจมูกบวมมาทั้ง 2 ข้างจนอากาศและ O2 ผ่านเข้าบฃยาก จึงหายใจไม่อิ่ม และมักมีจุกแน่นหน้าอก แต่ที่เป็นปัญหาคือ เจ้าตัวจะไม่มีอาการทางจมูกอื่นๆจึงไม่ทราบว่าเป็นโรคทางจมูก แพทย์ที่มีเชี่ยวชาญมักวินิจฉัย เป็นโรคหืด โรคหัวใจ และในที่สุดมัจะบอกว่าเป็นโรคเครียด ฉะนั้นหากคุณมีอาการเช่นนี้ ควรรีบปรึกษาคุณหมอทางโรคภูมิแพ้เพื่อรับการตรวจที่ถูกต้องต่อไป
  4) เวียนศีรษะ  (เป็นเพราะมีท่อระบายลมระหว่างหูกับจมูกอุดตันและ มักมีอาการมากถ้ามีการอดนอนดหรือนอนดึกติดต่อกันหรือหลังเป็นหวัด)
  5) ปวดหู หูอื้อ    (เป็นเพราะมีท่อระบายลมระหว่างหูกับจมูกอุดตัน)
  6) นอนกรน    (เพราะหายใจทางปากเวลานอน)
  7) ท้องอืด ลมในท้องมาก   (เพราะหายใจทางปากหรือ กรนมาก) ฉะนั้นหากตัวคุณเองหรือลูกหลานหรือ คนใกล้ชิดมีอาการเหล่านี้ โปรดลองทดสอบอย่าง คร่าวๆ ว่า มีจมูกข้างใดข้างหนึ่ง หรือทั้ง 2 ข้าง คัดตันหรือมีการบวมหรือไม่ โดยการปิดปาก (เม้มปากแน่น) และปิดจมูกทีละข้างอย่าง 20 วินาที แล้วดูว่ามีการคัดแน่นจมูกหรือไม่ยิ่ง และโปรดสำรวจดูว่ามีญาติสายตรง เช่นคุณพ่อ - แม่ พี่น้อง มีอาการของโรคภูมิแพ้อย่างใดอย่างหนึ่งต่อไปนี้ คือ ภูมิแพ้ทางจมูก โรคหืด หรือภูมิแพ้ทางผิวหนัง ซึ่งมีการถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ ถ้ามีประว้ติหรืออาการเหล่านี้เกี่ยวข้องแสดงว่า ตัวคุณเองหรือบุตรหลานหรือเพื่อนของคุณ อาจจะมีปัญหาโรคภูมิแพ้ทางจมูก และควรรีบปรึกษาคุณหมอที่เชี่ยวชาญทางโรคภูมิแพ้เสียแต่เนิ่นๆ อย่าปล่อยให้เรื้อรังจนมีผลเสียต่อสุขภาพและการงานหรือการเรียน 

โรคภูมิแพ้ รักษาได้จริงหรือ ?
แน่นอนครับ ถ้าคุณตั้งใจทำจริงและตั้งใจทำตามคำแนะนำอย่างต่อเนื่องหมอมีคำแนะนำอยู่ 5 ข้อ นะครับ

1. หลีกเลี่ยงสิ่งที่เราแพ้
2. หลีกเลี่ยงสิ่งระคายเคืองต่อระบบหายใจหรือผิวหนัง
3. หลีกเลี่ยงการนอนดึกและการอดนอน
4. หมั่นออกกำลังสม่ำเสมอ
5. รับประทานยาและ/พ่นยาสม่ำเสมอตามแพทย์สั่ง